DEC
tue

21

Kitchen Table Conversations - Het Lichaam en (on)Macht

Tuesday 23 November '21

Sophiagebouw, Zwolle(archive)

Host: Mirjam Zegers
Nederlands gesproken (Paula Chaves Bonilla: English)

Vanwege corona-protocollen is deze dag uitsluitend toegankelijk voor ArtEZ-studenten en -medewerkers.

Informatie en plattegrond

Na lange tijd van lockdowns en afstand, ontmoeten lichamen elkaar weer in de academies en openbare ruimte. Wat draag je mee, hoe verhoud je je tot elkaar, wat belichaam je zoal? In uiteenlopende workshops onderzoeken we de diepere lagen hiervan en het spanningsveld tussen het individuele en het collectieve, dat door de pandemie scherp naar voren is gekomen.

’s Middags ligt de focus op je eigen houding en ideeën, bewegingen en overwegingen in geest en lichaam, bij collectieve ervaringen zoals de COVID-19-pandemie. De vragen en onderwerpen die aan de orde komen in deze workshops worden deels gezamenlijk bepaald door de groep deelnemers.
Er zijn twee workshops, beide van 14.00-17.00 uur. In de ene workshop maak je in een directe onderdompeling kennis met socratische gesprekstechnieken, in de andere met pedagogische theatertechnieken. Er is geen publiek, er zijn alleen deelnemers maar vrees niet: er is geen voorkennis vereist.

´s Avonds verschuift de aandacht naar artistieke vormen om het lichaam te verbeelden. In de drie workshops komen verschillende vormen aan bod om het lichaam weer te geven in fotografisch beeld, gefilmde miniaturen of choreografische ruimte, om daarmee het bewustzijn te vormen, te versterken en uit te dagen.

Hieronder vind je per onderdeel meer informatie.

14.00 - 17.00 uur: Giselle Vegter. Waar sta ik in het spanningsveld tussen individu en collectief?

In haar workshop zal artist educator Giselle Vegter pedagogische theatertechnieken inzetten bij een kort onderzoek naar de vraag hoe een mens, een individu, zich (onbewust) voelt en positioneert bij een collectief vraagstuk. Hoe kun je je via het lichaam verplaatsen in de onbekende ander? Hoe spelen je verhouding tot de groep, groepsdynamiek en hierarchiëen daarin onbewust (of bewust) een rol?

Vegter werkt momenteel aan een werkwijze om belangrijke collectieve ervaringen, die zich deels in het onbewuste afspelen, in dialoog te brengen. Daarbij bouwt zij voort op werkwijzen en technieken vanuit het Theater van de Onderdrukten van Augusto Boal (theatermaker, theoreticus, activist) en de methode Healing the Wounds of History van Armand Volkas (dramatherapeut, activist).

In het project Studies in Black and White dat Vegter ontwikkelt i.s.m. Creative Court (zie www.creativecourt.org) wordt deze werkwijze uitgewerkt rondom de thematiek van ons koloniaal verleden en de discussie over racisme anno 2021. Zij zal tijdens deze speciale aflevering van de Kitchen Table Conversations deze werkwijze toepassen op het thema ‘Lichaam en (on)macht’ en de terugkeer van het lichaam na Covid. Wat doet Covid-19 met ons persoonlijke en collectieve leven?

Corona op het toneel
Covid heeft de gemeenschap van ArtEZ en haar (toekomstige) werkplekken (onderwijs, welzijn, culturele sector) voor zeer lange tijd van elkaar apart gezet. We hebben onze gemeenschap via digitale verbindingen vormgegeven, nu zijn we terug in een fysieke gemeenschap. Het coronabeleid leidde tot verzet, polarisatie, discussies over ‘regels van bovenaf’ tegenover individuele vrijheid en solidariteit.

De lange periode van lockdowns heeft ons bewuster gemaakt van de dynamiek tussen persoonlijk leven en collectief leven. In de workshop brengen we het thema ‘corona’ letterlijk op het toneel en onderzoeken we hoe onze individuele ervaringen in coronatijd zich verhouden tot het collectieve narratief rondom corona in Nederland en zijn polariserende aspecten.

Foto: Workshop Questioning Traumatic Heritage – Creative Court & H401, foto H401 / Creative Court

14.00-17.00 uur: Wouter Klein Velderman. Een goed (socratisch) gesprek over Lichaam en (on)Macht

In de afgelopen jaren zijn we allemaal geconfronteerd met de kwetsbaarheid van ons lichaam en dat van anderen. De pandemie en bijbehorende voorzorgsmaatregelen riepen allerlei ethische vragen op over de verhouding tussen individu en collectief, verantwoordelijkheid en vrijheid. We hebben hierover allemaal onze eigen verhalen en ervaringen.

Tijd voor een goed gesprek! De Griekse filosoof Socrates vroeg mensen het hemd van hun lijf over hun beweegredenen, ideeën en achtergronden van hun gedrag. Hij werd uiteindelijk veroordeeld tot het drinken van de gifbeker wegens misleiding van de jeugd. Zijn onderzoeksmethode heeft belangrijke filosofen geïnspireerd en hij is de naamgever geworden van het ‘socratisch gesprek’. Hierin gaat een groep mensen op zoek naar de achtergronden van een bepaalde kwestie, die zij gezamenlijk vaststellen en behoedzaam uitgraven, als archeologen.

Wouter Klein Velderman is kunstenaar en voert graag socratische gesprekken. Hij doet dat jaarlijks aan de Gerrit Rietveld Academie, waar hij ook les geeft, en in andere culturele contexten, zoals het festival Into the Great Wide Open. Hij houdt ervan als in het gesprek de energie gaat stromen en alle aanwezigen intens deelnemen aan de tocht die gezamenlijk wordt afgelegd.

Foto: Wouter Klein Velderman (Foto door Paul Voors)

19.00 - 22.00 uur: Pauline Kalker. Hotel Modern: poppenspel als belichaming van de harde realiteit

In haar workshop presenteert Kalker (bijna) 25 jaar Hotel Modern vanuit het perspectief van ons thema: Het lichaam en (on)macht. Vervolgens ga je zelf aan het werk om de methode Hotel Modern uit te proberen. Met de beschikbare materialen creëren de deelnemers het begin van hun eigen Grote Miniatuurwereld.

Hotel Modern maakt al twintig jaar theatervoorstellingen waarin zij Grote Thema’s verbeelden in, zoals zij schrijven op hun website: ‘een versmelting van muziek, performance, poppenspel en film. Maquettes spelen een belangrijke rol: in het theater worden complete miniatuurwerelden gebouwd, bevolkt door duizenden personages. Zo kan het publiek letterlijk vanuit een macroperspectief naar de wereld kijken.’

Hoe brengen de makers van Hotel Modern hun intenties over op de poppen, hoe scheppen zij de illusie, nee de realiteit, dat het om mensen van vlees en bloed gaat?

Pauline Kalker richtte in 1997 samen met actrice Arlène Hoornweg Hotel Modern op. Zij is algemeen directeur van Hotel Modern, leidt de repetitieprocessen en treedt op in de voorstellingen van Hotel Modern. Radio de Richel publiceerde in 2018 een portret van Pauline Kalker, dat je alvast kunt beluisteren: radioderichel.nl/portret-van-pauline-kalker/

Foto: Hotel Modern & Arthur Sauer – ONS WERELDRIJK. Op de foto Herman Helle, Arlène Hoornweg en Pauline Kalker. Foto: Bas Czerwinski

19.00-22.00: Paula Chaves Bonilla. From Amerindian cosmogonies to embodied activism

Paula Chaves Bonilla is a Colombian choreographer, performer and queer activist based in Amsterdam. Born and raised within the boom of narco-paramilitarism and the expansion of globalised politics, she conceives art as a survival strategy and device able to hack the hegemonic power structures at play.

Her work imagines anti-capitalist and anti-colonialist modes of existence. How can we look at the world, sense it, observe it, move it outside the conventional, generally accepted models?

Chaves Bonilla: ‘In this workshop on the body and power(lessness) I will bring a concept from Indigenous Amerindian cosmogonies: the body-territory, in which the body inhabits the territory but the entities of the territory inhabit the body as well. From this starting point, we will be investigating and reflecting around autonomy, the collective, reciprocity and belonging. We will do physical exercises with embodied practices that connect heart and word, body and mind, feeling and thinking together.’

Recommended in preparation:

Suggested reading: 'The White to be Angry' text by Jose Esteban Muñoz, specifically pages 9-18 of "The-white-to-be-angry" by Jose Esteban Muñoz. Jose Esteban Cuban Muñoz is a US American academic in the fields of performance studies, visual culture, queer theory, cultural studies, and critical theory.

paulachaves.net

BOOM BOOM CHAO
vimeo.com/467186255

OMNI TOXICA (Teaser)
vimeo.com/479496090

veem.house/program/house-of-desaparecidxs/

UITGESTELD: Rabiaâ Benlahbib. De macht van de maker – ethische dilemma’s in de kunstpraktijk

Rabiaâ Benlahbib is oprichter en directeur van Creative Court in Den Haag, een organisatie die zich begeeft op het snijvlak van kunst en internationaal recht. Via arts-based research, research-based art en educatie stelt Creative Court zich ten doel om bij te dragen aan menselijk bewustzijn en verbinding, vanuit de overtuiging dat kunst het vermogen heeft om empathie en reflectie op te roepen, essentiële kenmerken voor vreedzaam samenleven. Benlahbib ziet de verbeeldingskracht van kunst als cruciaal om te komen tot de fundamenteel andere mindset die de urgenties van de planeet vereisen: “Om met overtuiging de switch te maken, is het nodig dat we ons zo’n nieuwe wereld kunnen voorstellen.”

Eén van de eerste projecten die zij vanuit Creative Court initieerde, is Rwanda 20 years (2014), een fotografieproject en tentoonstelling naar aanleiding van de herdenking van de genocide in Rwanda. Twintig jaar na dato vroeg zij twee fotografen, Pieter Hugo uit Zuid-Afrika en de Kroatisch-Nederlandse Lana Mesic uit om naar Rwanda af te reizen en met begeleiding van Creative Court en hun Rwandese partner AMI (Association Modest et Innocent), te visualiseren wat ‘vergeving’ in die context betekent. Het resultaat is een indrukwekkende verzameling foto’s waarin vergeving belichaamd wordt door daders en hun overlevenden, fysiek samengebracht in één foto.

Voor Creative Courts meest recente fotografieproject, a forest, a lens, a fibre (2021), nodigde Benlahbib de Spaanse fotograaf Ana Nuñéz Rodríguez uit voor een artistic research residency rond de verbeelding van vermiste personen. Dit naar aanleiding van een vraag vanuit het Colombia-programma van de International Commission on Missing Persons (ICMP), dat zetelt in Den Haag. De twee presenteerden onlangs hun eerste artistieke bevindingen aan een groep betrokkenen, waaronder ook de familieleden van de desbetreffende vermiste personen.

Aan de hand van deze en andere voorbeelden gaat Benlahbib in op de vele grote en kleine ethische keuzes en dilemma’s die de artistieke en met name fotografische verbeelding van het lichaam met zich meebrengt voor de kunstenaar.

Na een korte pauze is er ruimte voor gesprek. Vervolgens wordt het besproken spanningsveld opgezocht in een praktijkgedeelte, waarbij in kleine teams op basis van een bestaande, of ter plaatse te maken foto en een specifieke context een visuele vertaalslag wordt gemaakt.

Tip ter voorbereiding: lees het essay van Rabiaâ Benlahbib 'Photography, Perpetratorship and Responsibility', Journal of Perpetrator Research, 2019/2

www.creativecourt.org

Foto: Fainah and Camille. Anatomy of Forgiveness. Foto: Lana Mesic. Creative Court
hf6vuC1fu3w
io826Ovq6zQ
S4uMIo4GJEg