Performance, activisme en angst

Op vrijdag 13 april is de Nigeriaans-Amerikaanse curator, dichter en performancekunstenaar Jaamil Olawale Kosoko te gast bij Studium Generale in het programma White State – Black Mind. Come and join the conversation!

Hoe kan performance helpen om vormen van geweld en onderdrukking, met name in relatie tot Black identities, bespreekbaar te maken? Kosoko gaat in op deze vraag tijdens een filmvertoning met nagesprek, dat wordt geleid door curator Lara Staal. Zij sprak al met hem in het voorjaar van 2017, toen hij het festival Something Raw in Amsterdam opende met de voorstelling #negrophobia. In het interview, dat verscheen in het blad de Theatermaker, pleit Kosoko voor inclusiviteit en verscheidenheid: “Uiteindelijk beschikken we allemaal over intersectionele identiteiten – we staan allemaal ergens anders op de assen van ras, gender, seksualiteit, klasse. Ik heb hard gewerkt om mezelf mijn eigen verscheidenheid toe te staan. Ik denk dat er iets te zeggen valt voor hoe zwartheid ruimte kan creëren voor verscheidenheid.”

Inclusiviteit betekent ruimte maken voor complexiteit en multipliciteit, waarbij je van de ander kunt leren over dat wat je nog niet kent. Jaamil Olawale Kosoko roept in #negrophobia op om je angst daarbij niet uit de weg te gaan:

 

II. De zoektocht gaat verder

Maart heb ik besteed aan het vinden van een solide basis waarop ik verder kan bouwen, een basis om verder te kunnen schrijven over seksualiteit. In mijn eerste stuk ging ik gelijk de diepte in, ik vertelde jullie wie ik ben en waarom dit onderwerp me zo raakt. Ik las mijn eigen stuk, en kon het niet helpen me ook te schamen voor dat wat ik op papier had gezet, omdat de dingen die ik had verteld misschien privé hadden moeten blijven.

Vorige maand bezocht ik Marije Janssen. Marije heeft een platform voor seksualiteit en geeft verschillende lezingen en workshops. Ik ging naar die* toe om te vragen wat het zo moeilijk maakt om te praten (en schrijven) over seksualiteit. Wat ik uit dat gesprek vooral meenam is dat we allemaal te maken hebben met bepaalde normen, zoals: vrouwen kijken geen porno en mannen mogen niet huilen. We moeten onszelf hieraan ontworstelen door te blijven praten over onze verlangens en elkaar daarin serieus te nemen. Marije treedt voorbij de binaire indeling in onze samenleving en gaf me mee dat er geen eenduidig antwoord is op vragen over seks, en dat het juist daarom zo interessant is. Die identificeert zich ook als non-binair, wat betekent dat je je niet vrouw of man voelt, maar los van deze genderindelingen bestaat. Het is gek dat ik altijd dacht dat ik me moest identificeren als vrouw, maar door Marije kwam er een ruimte vrij waarin dat niet hoeft. Ik weet nog niet of ik me vrouw voel of niet, maar dat hoeft dus ook niet. Iets om in de komende maanden verder te onderzoeken.

In de trein terug naar Arnhem, realiseerde ik me dat ik mijn seksualiteit wil vatten in woorden zodat ik mezelf beter begrijp. In de eerste blog vertelde ik al over mijn zoektocht, die begon toen ik Krul ontmoette. Door het gesprek met Marije leerde ik dat ik geen antwoorden ga vinden, dat ik door dit onderzoek alleen een beter idee krijg van wat seksualiteit voor mij betekent.

Marije is op een actieve manier bezig met seksualiteit, met die van dienszelf en anderen. En dat is volgens mij de enige manier waarop ik er bezig mee moet zijn. Net zoals ik me elke dag een beetje anders voel, zo is ook mijn seksualiteit elke dag een beetje anders en ik zou de tijd en ruimte moeten nemen om elke dag te voelen wat ik nodig heb.

Op 23 maart bezocht ik de voorstelling Over komen van Gian van Grunsven. Over komen is onderdeel van Gians zes jaar durende artistiek-journalistieke onderzoek naar seksualiteit. Ze is op zoek gegaan naar manieren om zichzelf te beminnen. Er kwam een heel scala aan masturbatie-experts aanbod, maar wat me vooral is bijgebleven is dat ze zich tijdens haar onderzoek realiseerde dat ze seks te doelgericht benaderde. Ze wilde het in haar zoektocht zo krampachtig goed doen, de juiste technieken volgen om haar seksuele zelf volledig te leren kennen, dat het niet lukte. Ik herkende dat. Ik wil ruimte creëren voor een open gesprek over seksualiteit, maar neem niet de tijd voor mezelf om na te gaan wat het voor mij betekent. Ik ga naar lezingen, voorstellingen en praat met mensen om antwoorden te vinden over iets heel persoonlijks. En terwijl ik dit schrijf hoor ik de stem van mijn moeder in mijn achterhoofd zeggen dat ik moet gaan mediteren, of in ieder geval iets moet doen om aandacht te schenken aan mijn diepste zelf.

Mijn moeder heeft altijd gezegd dat het grootste energiepunt in ons lichaam zit in onze diepste chakra, die tussen onze benen. Dat daar zoveel opgeslagen ligt dat als we daarmee bezig zijn, we ons diepste zijn kunnen aanraken. Ik vind het vreselijk als mijn moeder over dit soort dingen begint, ik krijg altijd zin om zo wild op te staan dat mijn stoel achterovervalt. Maar ergens weet ik dat ze gelijk heeft. Seksualiteit zit zo diep in ons binnenste dat we niet om onszelf heen kunnen als we het willen onderzoeken. Misschien is dat ook de reden dat ik sinds ik deze blogs schrijf me zo hyperbewust ben van mezelf en de manieren waarop ik mijn leven invul. Ik weet dat ik te weinig tijd neem voor mijn lichaam en mijzelf, en daarmee niet genoeg aandacht schenk aan mijn seksuele zijn.

Gian van Grunsven en Marije Janssen zijn allebei al jaren actief bezig met het onderwerp seksualiteit, en hebben nog niet antwoorden op alle vragen. In de voorstelling van Gian kwamen geen antwoorden op hoe je op je jezelf bemint, ze gaf alleen blijk van haar zoektocht zodat wij, de kijkers, daar iets uit kunnen halen wat ons kan helpen. Marije kon geen antwoord geven op wat seksualiteit nou precies is, omdat het voor iedereen anders is. Als ik iets wil leren over seksualiteit moet ik dus naar mezelf kijken. Wat betekent het voor mij? Ik leerde deze maand dat ik meer tijd en ruimte moet geven aan mezelf, om op die manier te voelen wat ik nodig heb.

*die/diens zijn voornaamwoorden die worden gebruikt voor diegenen die zich identificeren met het non-binaire.

Dit is het tweede blog van Willemijn Kranendonk voor #diversitystories

Bright O. Richards: theater diverser maken

Daar waar het goed met je gaat, is je thuis. Niet daar waar je geboren bent en niet daar waar je zou willen zijn.

De Volkskrant publiceerde zaterdag 30 maart een interview met acteur Bright O. Richards over zijn nieuwe voorstelling The Bright Side of Life. Met de voorstelling onderzoekt hij wat het betekent om je bekende plek te verlaten en te integreren in een nieuwe omgeving.

Bright O. Richards was te gast bij Studium Generale in 2016. Na een vlucht uit Liberia in 1993 volgde Richards de toneelschool bij ArtEZ in Arnhem en richtte hij de stichting New Dutch Connections op. Daarmee biedt hij vluchtelingen een podium om zich te presenteren aan het bedrijfsleven. Hoewel die sector steeds diverser wordt, merkte Richards op dat het theater in Nederland op dit vlak achterblijft.

Uit het interview met De Volkskrant: “Op het gebied van diversiteit is het bedrijfsleven veel verder dan de culturele sector. Hoe kan dat? Ondertussen is het overal gaande: de politie, het leger, het bedrijfsleven. Die wíllen diversiteit. Als ik met iemand van Arcadis praat, zegt zo iemand: het maakt mij niet uit of hij een verblijfsvergunning heeft, als hij maar ingenieur is. Wij zitten overal in de wereld. Terwijl de culturele sector vaak niet verder kijkt dan de eigen eilandjes.”

Richards stelt in The Bright Side of Life de vraag: wat kun jij doen om de vluchteling zijn waardigheid terug te geven? Dat begint al hier! Als je naar de voorstelling gaat, is het mogelijk een extra kaartje te kopen voor een vluchteling. Zo ontmoet je zelf nieuwe mensen en bezorg je anderen een bijzondere theaterervaring.

Vrouw met boormachine

Lot stelt zich nu ongeveer een jaar aan mensen voor als genderqueer. Toch vinden veel mensen het moeilijk om bijvoorbeeld de juiste voornaamwoorden te gebruiken. Zo ook Lots moeder. Hen besloot haar te vragen wat het voor haar betekent om een kind te hebben dat geen man en geen vrouw is. Ook is hen benieuwd naar wat vrouwelijkheid voor hun moeder eigenlijk inhoudt.

Moeder: Ja. Nou. Ik moest er in het begin toen ik het hoorde ook aan wennen. Dat weet je ook, dat ik dacht van ‘is dit nu zo of is het een soort bevlieging,’ omdat je wel eens dingen in je hoofd kon halen die later wel weer afzakten.
Maar later kreeg ik in de gaten dat dit een blijvertje was.

Lot Veelenturf is genderqueer, hun moeder is feminist. In ‘Vrouw met boormachine’ spreken de twee over voornaamwoorden, vrouwelijkheid en moederschap.

Luister naar de podcast Vrouw met boormachine.

 

Workshop Communication Matters with Jeyanthy Siva – 7 and 8 April 2018

Jeyanthy Siva gaf tijdens het Studium Generale event Chaos & Conflict in 2016 een workshop Nonviolent Communication. Dit inspireerde Cassandra Onck en Marcella de Wolff om Jeyanthi Siva nogmaals te benaderen voor een workshop. We zijn er trots op dat zij samen een tweedaags programma hebben opgezet en brengen dit graag onder de aandacht. Schrijf je nu in voor hun event!

Workshop Communication Matters with Jeyanthy Siva – 7 and 8 April 2018

We are organising a Communication Matters workshop in Kunstlab (across of Arnhem Central Station) the 7th and 8th of april. It is based on the principles of Nonviolent Communication (NVC), developed by Marshall Rosenberg, PhD. The workshop will be given by Jeyanthy Siva, a former guest of Studium Generale.

Do you want to learn how to:

– Communicate to find more fulfilling solution’s when having a disagreement
– Which language not to use in order to connect
– Which needs are real and which ones aren’t, leading to more clarity and understanding in relationships
– Translate judgements of others into needs, making them less painful

…sign up! Costs are €50,00 for students for two workshop days and lunch.
For more information on the workshop and the trainer, visit the website or the facebook event.

We would love for you to join us, hopefully see you then!

Chimamanda Ngozi Adichie: unlearning gender

 

In Nigerian society, traditionally men are seen as more important than women. In her TEDxEuston talk We should all be feminists, Chimamanda Ngozi Adichie argues that it’s one thing to know this intellectually, but quite another to feel it emotionally. But she is hopeful that we can raise our sons and daughters differently – by not defining masculinity in a narrow way, and by focussing on interest and ability instead of gender. She explains how she herself is unlearning many of the lessons on gender that she internalised when she was growing up. In her view, a feminist is a man or a woman who acknowledges there’s a problem with gender today, and that we must fix it. Because “culture does not make people, people make culture”.

ArtEZ studium generale initieert in 2018 de leesgroep De Kunst van het Feminisme. Samen met geïnteresseerde studenten behandelt deze leesgroep maandelijks teksten uit allerlei tijden en genres over de positie van de vrouw. Van kritische essays tot ontroerende passages en van toegankelijke interviews tot wetenschappelijke artikelen. Doel is om de scheve machtsverhouding anno 2018 beter te doorgronden, om de aanname van de vrouw als slachtoffer en de man als dader te bevechten en om het idee van ‘mannelijkheid’ en ‘vrouwelijkheid’ te bevragen.

I. Het Begin

Een onderzoek naar seksualiteit door Willemijn Kranendonk.

Seksualiteit is iets dat ik niet begrijp. Het heeft met je seksuele voorkeur te maken, maar dat is niet het enige en ook niet alles. Het is de manier waarop je je leven indeelt, je lichaam liefhebt, hoe je kijkt naar anderen. Het is wie je bent, maar je bent niet enkel je seksualiteit.

Ik ben Willemijn en ik ben een lesbische schrijver. Ik heb ook relaties met mannen gehad en dat vond ik makkelijker. Hij was de man, ik was de vrouw, ik stelde geen vragen omdat ik niet wist welke vragen ik zou moeten stellen. Er veranderde veel toen ik een relatie kreeg met Krul, een vrouw, en ik opeens niet dienstplichtig mijn rol als ‘vrouw in een patriarchale relatie’ kon vervullen. Eigenlijk was mijn relatie met Krul het begin van een zoektocht naar wie ik ben als ik niet meer de heteroseksuele partner ben. Het klinkt misschien gek, omdat ik net zei dat je seksualiteit niet is wie je bent, maar voor mij is het wel een groot onderdeel van mijn identiteit. Ik voel me nu een lesbische vrouw.

De aankomende negen blogs ga ik op zoek naar een manier om mijn seksualiteit in woorden te vatten. Ik vind het belangrijk dat hierover geschreven wordt omdat het in mijn ogen te weinig gebeurt. Ik wil lezen over mensen die op onderzoek uitgaan naar hun seksualiteit, naar hoe dat tot stand komt of dat het er juist al is en dat je jezelf alleen moet leren kennen.

Er zijn voorbeelden van boeken, essays en kunstenaars die me nu al heel erg hebben geholpen zoals Maggie Nelson met De Argonauten. Nelson heeft een queer partner en ze onderzoekt al schrijvend hoe ze daarmee om wil en kan gaan. Berlinde de Bruyckere maakt mensfiguren met een doek om het bovenlichaam en hoofd. Door haar werk, dat beeld, wist ik ineens dat dat is hoe ik me soms voel als vrouw: ik ben er, maar ik word tegelijkertijd verstikt door geldende normen.

*

Ik woon samen met Krul en we hebben een liefdevolle, maar complexe relatie. Complex omdat we allebei hiervoor heteroseksuele relaties hebben gehad waarin we onszelf ondergeschikt maakten aan de man. Nu zijn we gelijkwaardig en dat geeft frictie. We willen de ondergeschikte rol aan doen als een oude jas die perfect past, maar stinkt naar opgedroogde zure regen. Samen zijn we sinds het begin op zoek naar een manier waarop we zowel als paar en los van elkaar kunnen bestaan. Twee individuen die elkaar volledig respecteren in alles wat ze zijn. Twee mensen die ervoor kiezen om voor elkaar te vechten en elkaar te geven wat nodig is.

Op seksueel vlak was het helemaal wennen. Ik was voor ik met Krul was nooit klaargekomen omdat ik niet wist dat mijn orgasme net zo belangrijk is als dat van mijn partner en ik mezelf nooit aanraakte omdat ik niet wist dat dat fijn kon zijn. Krul leerde me dat ik even belangrijk ben als de ander. Zij liet me voor het eerst klaarkomen, zij leerde me liefde om te zetten in iets lichamelijks. Ze leerde me knuffelen, liefhebben en dat een warm lichaam naast je hebben genoeg kan zijn.

Ik ben dus vooral op zoek naar hoe vrouwen hun seksualiteit vormgeven. Niet omdat ik iemand wil buitensluiten, maar omdat ik zelf een vrouw ben en weet hoe belangrijk het is om te leren wat je verdient. Als ik eerder had geweten dat mijn orgasme net zo belangrijk is, had ik dat kunnen aangeven en wie weet waren relaties misschien minder ongelijk geweest. Bij vrouwen is seksualiteit iets kwetsbaars omdat er vaak misbruik van gemaakt wordt. Juist daarom vind ik het noodzakelijk om mezelf te onderwijzen over dit onderwerp en via deze blogs mijn kennis door te geven.

Ik ga in mijn blogs in gesprek met verschillende mensen over seksualiteit om er zodoende over te kunnen schrijven. Seksualiteit, en seks in het algemeen, moet bespreekbaar zijn. Ik wil met mijn schoonmoeder op de bank kunnen praten over haar gevoelens en ideeën hierover zonder dat het ongemakkelijk is, al ontstaat op die ongemakkelijke momenten soms juist een belangrijk gesprek. In de omvangrijke facetten van seksualiteit ligt een stuk van mijn en ieders identiteit besloten. Ik ga op zoek naar woorden om hier makkelijker over te kunnen praten.

Ik schreef eerder al gedichten over intimiteit, relaties en vrouwenlichamen.
Beluister ze hier.

Beeld: Aanéén-genaaid door Berlinde de Bruyckere, 2000

Diversity Stories blogger: Lot Veelenturf

ArtEZ studium generale richt zich de komende jaren op het thema Diversity Stories. Diversiteit is een complex begrip dat we op meerdere lagen gaan ontrafelen en onderzoeken. We besteden aandacht aan gender, feminisme, burgerschap en diversiteit in denken. Ook kijken we naar inclusiviteit binnen ArtEZ als hogeschool voor de kunsten. Daarbij proberen we antwoord te vinden op de vraag: Diversity for What? Volg ons via #diversitystories.

Ontmoet Lot Veelenturf!

Lot Veelenturf (1996) is derdejaars student Creative Writing aan ArtEZ Arnhem en doet onderzoek naar identiteit, het belang van genderneutrale voornaamwoorden en wat het betekent om een lichaam te hebben. Hen is zelf genderqueer en schrijft korte verhalen, essays en werkt aan een serie podcasts rondom het thema gender. Eerder dit jaar trad Lot op bij Perdu in Amsterdam, binnenkort verschijnt er een essay van hen op Hard//hoofd en vanaf februari loopt hen stage bij Lebowski Publishers, waar hen de redactie voor hun rekening neemt.

Voor het thema Diversity Stories zal Lot maandelijks bloggen over thema’s als genderqueer, taal en gender, wat het betekent om je ergens thuis te voelen en familie. Lots eerste blog verschijnt eind maart.

Beeld: Untitled | filmstill | 2016 | Juliana van Mulligen

Save the date: Fashion Colloquium

The conference Fashion Colloquium: Searching for the New Luxury (May 31 – June 1 in Arnhem) will explore new definitions of ‘luxury’ against the backdrop of urgent environmental and social issues.

The conference is organised by ArtEZ University of the Arts, in collaboration with State of Fashion. Academic partners are London College of Fashion, Wageningen University & Research, and Radboud University Nijmegen. ArtEZ studium generale is involved as program advisor for the colloquium and in the publication that will be launched later this year (in collaboration with ArtEZ Press).

Fashion is in dire need of more value-based critical thinking as well as design-driven research to thoroughly explore, disrupt, redefine and transform the system. During this two-day conference we will collectively investigate how to move towards a fashion reality that addresses ethics, inclusivity and responsible consumerism in a more engaged way. Design, imagination and aesthetics are essential to express these values and to envision a more ethical engagement with the material objects that surround our bodies. The ‘Fashion Colloquium: Searching for the New Luxury’ will explore how we can transition to a more resilient future of fashion together.

More than 30 international academics and creative practitioners will present their research on themes such as new materials, design for closed loops, aesthetic sustainability and emotional connectivity, redefining value systems, new business models and forms of organization, and the importance of agency in moving towards a more resilient future. We will collectively engage in in-depth discussions on how to develop innovative approaches that help to create systemic change.

The first confirmed keynote speakers are:
– Kristine Harper, researcher and lecturer at KEA Copenhagen School of Design and Technology | author of ‘Aesthetic Sustainability – Product Design and Sustainable Usage’ (2017)
– Oskar Metsavaht, founder and style director of Brazilian fashion brand Osklen | founder of Instituto-E, a non-profit organization based in Brazil that encourages sustainable human development, with projects including the development of socially and environmentally friendly fabrics
– Timotheus Vermeulen,  Associate Professor in Media, Culture and Society at University of Oslo | founder of the arts and culture platform Notes on Metamodernism
– Otto von Busch,  Associate Professor of Integrated Design, School of Design Strategies, Parsons, The New School | fashion artist, hacktivist, theorist and designer
– Pascale Gatzen, Head of the MA Fashion Design at ArtEZ University of the Arts | artist, educator and fashion designer | founder of the workers cooperative ‘friends of light’
– Orsola de Castro, founder and creative director of global movement Fashion Revolution | founder and designer upcycling fashion label From Somewhere | initiator Esthetica at London Fashion Week | creator Reclaim To Wear | associate lecturer at University of the Arts London

For more information on the Fashion Colloquium, have a look at the website or visit our events page.
Registration opens on April 1.

Johan Grimonprez about the Commons

Look beyond the fear and start connecting!

January 29 the international acclaimed artist Johan Grimonprez was our guest. We showed his film Blue Orchids and together with some BEAR students we spoke with him about his work.

In Blue Orchids (2017), Grimonprez creates a double portrait of two experts situated on opposite ends of the same issue—the global arms trade. The stories of Chris Hedges, a former New York Times war correspondent, and Riccardo Privitera, a weapon dealer, provide an unusual and disturbing context for shocking revelations about the industry of war. The film consists of material that was shot for the more documentary style film Shadow World (2016). This film, in part based on Andrew Feinstein’s book The Shadow World: Inside the Global Arms Trade, reveals how the international trade in weapons – with the complicity of governments and intelligence agencies, investigative and prosecutorial bodies, weapons manufacturers, dealers and agents – fosters corruption, determines economic and foreign policies, undermines democracy and creates widespread suffering.

After talking a while about the difference between making documentary films like Shadow World to raise awareness and activate people and films like Blue Orchids that are more poetic and open to interpretation, one student asks him how it makes Johan feel to dig each time deeper in these disturbing shadow worlds? How come he does not get cynical and lose all hope for humanity?

Johan goes back to the period right after his time in school when he got involved in working with political issues. He tells about his stay in Irian Jaya (now called Papoea) in the middle of the sessionist war when the people there were still trying to get independent. A lot of people came talking to him about how their family members were killed by the Indonesian military and how by transmigration projects that were sponsored by the world bank poor Javanese farmes were moved to West Papoea and were outnumbering the autochtone people. To feel first hand the sadness of those people, that scarred him. ‘That’s how I came about to work with political issues.’ Unlike the traumatized journalist Chris Hedges in Blue Orchids, Johan makes clear he never lived in the middle of a war zones or was imprisoned. ‘But’, Johan says, ‘we are all sort of traumatized in a sense. We are all being criminalized and drilled into fear every second of our lives. That is not healthy. We cannot imagine any more what a different world  could be. That’s why I think it is absolutely crucial to look beyond the fear, to reimagine different stories. If we want to survive as a humanity we have to look for ways of connecting again. Journalist Chris Hedges expresses that sense of hope too in the film: we have to try to connect to other people, try to create stories that show that we dialoque, that we talk.’

That’s why Johan is interested very much in the idea of the Commons. It grew directly out of the film Shadow World. Johan: ‘Of course I can show what went wrong with the world, but it is as crucial that we start talking about where we go from there. The Commons is a very interesting template to talk about this. The Commons is that what we share, like language, numbers or wikipedia. The Commons is a joint project in which you have to dialoque about how you are going to share. And as such it is defined by very many people in very many ways.’

Johan takes from his bag a book that he is studying at the moment for the future projects that he is working on: Think like a Commoner, A short Introduction to the life of the Commons by David Bollier. On Bollier’s website we read: ‘In our age of predatory markets and make-believe democracy, our troubled political institutions have lost sight of real people and practical realities. But if you look to the edges, ordinary people are reinventing governance and provisioning on their own terms. The commons is arising as a serious, practical alternative to the corrupt Market/State.’

Studium generale thinks it is a great idea to read that book now! And if you want to purchase it to scribble your notes and ideas for action in the margins: please, don’t forget to buy it at your local bookstore!