I. Het Begin

Een onderzoek naar seksualiteit door Willemijn Kranendonk.

Seksualiteit is iets dat ik niet begrijp. Het heeft met je seksuele voorkeur te maken, maar dat is niet het enige en ook niet alles. Het is de manier waarop je je leven indeelt, je lichaam liefhebt, hoe je kijkt naar anderen. Het is wie je bent, maar je bent niet enkel je seksualiteit.

Ik ben Willemijn en ik ben een lesbische schrijver. Ik heb ook relaties met mannen gehad en dat vond ik makkelijker. Hij was de man, ik was de vrouw, ik stelde geen vragen omdat ik niet wist welke vragen ik zou moeten stellen. Er veranderde veel toen ik een relatie kreeg met Krul, een vrouw, en ik opeens niet dienstplichtig mijn rol als ‘vrouw in een patriarchale relatie’ kon vervullen. Eigenlijk was mijn relatie met Krul het begin van een zoektocht naar wie ik ben als ik niet meer de heteroseksuele partner ben. Het klinkt misschien gek, omdat ik net zei dat je seksualiteit niet is wie je bent, maar voor mij is het wel een groot onderdeel van mijn identiteit. Ik voel me nu een lesbische vrouw.

De aankomende negen blogs ga ik op zoek naar een manier om mijn seksualiteit in woorden te vatten. Ik vind het belangrijk dat hierover geschreven wordt omdat het in mijn ogen te weinig gebeurt. Ik wil lezen over mensen die op onderzoek uitgaan naar hun seksualiteit, naar hoe dat tot stand komt of dat het er juist al is en dat je jezelf alleen moet leren kennen.

Er zijn voorbeelden van boeken, essays en kunstenaars die me nu al heel erg hebben geholpen zoals Maggie Nelson met De Argonauten. Nelson heeft een queer partner en ze onderzoekt al schrijvend hoe ze daarmee om wil en kan gaan. Berlinde de Bruyckere maakt mensfiguren met een doek om het bovenlichaam en hoofd. Door haar werk, dat beeld, wist ik ineens dat dat is hoe ik me soms voel als vrouw: ik ben er, maar ik word tegelijkertijd verstikt door geldende normen.

*

Ik woon samen met Krul en we hebben een liefdevolle, maar complexe relatie. Complex omdat we allebei hiervoor heteroseksuele relaties hebben gehad waarin we onszelf ondergeschikt maakten aan de man. Nu zijn we gelijkwaardig en dat geeft frictie. We willen de ondergeschikte rol aan doen als een oude jas die perfect past, maar stinkt naar opgedroogde zure regen. Samen zijn we sinds het begin op zoek naar een manier waarop we zowel als paar en los van elkaar kunnen bestaan. Twee individuen die elkaar volledig respecteren in alles wat ze zijn. Twee mensen die ervoor kiezen om voor elkaar te vechten en elkaar te geven wat nodig is.

Op seksueel vlak was het helemaal wennen. Ik was voor ik met Krul was nooit klaargekomen omdat ik niet wist dat mijn orgasme net zo belangrijk is als dat van mijn partner en ik mezelf nooit aanraakte omdat ik niet wist dat dat fijn kon zijn. Krul leerde me dat ik even belangrijk ben als de ander. Zij liet me voor het eerst klaarkomen, zij leerde me liefde om te zetten in iets lichamelijks. Ze leerde me knuffelen, liefhebben en dat een warm lichaam naast je hebben genoeg kan zijn.

Ik ben dus vooral op zoek naar hoe vrouwen hun seksualiteit vormgeven. Niet omdat ik iemand wil buitensluiten, maar omdat ik zelf een vrouw ben en weet hoe belangrijk het is om te leren wat je verdient. Als ik eerder had geweten dat mijn orgasme net zo belangrijk is, had ik dat kunnen aangeven en wie weet waren relaties misschien minder ongelijk geweest. Bij vrouwen is seksualiteit iets kwetsbaars omdat er vaak misbruik van gemaakt wordt. Juist daarom vind ik het noodzakelijk om mezelf te onderwijzen over dit onderwerp en via deze blogs mijn kennis door te geven.

Ik ga in mijn blogs in gesprek met verschillende mensen over seksualiteit om er zodoende over te kunnen schrijven. Seksualiteit, en seks in het algemeen, moet bespreekbaar zijn. Ik wil met mijn schoonmoeder op de bank kunnen praten over haar gevoelens en ideeën hierover zonder dat het ongemakkelijk is, al ontstaat op die ongemakkelijke momenten soms juist een belangrijk gesprek. In de omvangrijke facetten van seksualiteit ligt een stuk van mijn en ieders identiteit besloten. Ik ga op zoek naar woorden om hier makkelijker over te kunnen praten.

Ik schreef eerder al gedichten over intimiteit, relaties en vrouwenlichamen.
Beluister ze hier.

Beeld: Aanéén-genaaid door Berlinde de Bruyckere, 2000

Diversity Stories blogger: Lot Veelenturf

ArtEZ studium generale richt zich de komende jaren op het thema Diversity Stories. Diversiteit is een complex begrip dat we op meerdere lagen gaan ontrafelen en onderzoeken. We besteden aandacht aan gender, feminisme, burgerschap en diversiteit in denken. Ook kijken we naar inclusiviteit binnen ArtEZ als hogeschool voor de kunsten. Daarbij proberen we antwoord te vinden op de vraag: Diversity for What? Volg ons via #diversitystories.

Ontmoet Lot Veelenturf!

Lot Veelenturf (1996) is derdejaars student Creative Writing aan ArtEZ Arnhem en doet onderzoek naar identiteit, het belang van genderneutrale voornaamwoorden en wat het betekent om een lichaam te hebben. Hen is zelf genderqueer en schrijft korte verhalen, essays en werkt aan een serie podcasts rondom het thema gender. Eerder dit jaar trad Lot op bij Perdu in Amsterdam, binnenkort verschijnt er een essay van hen op Hard//hoofd en vanaf februari loopt hen stage bij Lebowski Publishers, waar hen de redactie voor hun rekening neemt.

Voor het thema Diversity Stories zal Lot maandelijks bloggen over thema’s als genderqueer, taal en gender, wat het betekent om je ergens thuis te voelen en familie. Lots eerste blog verschijnt eind maart.

Beeld: Untitled | filmstill | 2016 | Juliana van Mulligen

Diversity Stories blogger: Willemijn Kranendonk

ArtEZ studium generale richt zich de komende jaren op het thema Diversity Stories. Diversiteit is een complex begrip dat we op meerdere lagen gaan ontrafelen en onderzoeken. We besteden aandacht aan gender, feminisme, burgerschap en diversiteit in denken. Ook kijken we naar inclusiviteit binnen ArtEZ als hogeschool voor de kunsten. Daarbij proberen we antwoord te vinden op de vraag: Diversity for What? Volg ons via #diversitystories.

Ontmoet Willemijn Kranendonk!

Willemijn Kranendonk (1994) zit in het derde jaar van de opleiding Creative Writing aan ArtEZ Arnhem. Ze schrijft korte verhalen en poëzie en onderzoekt daarin wat het voor haar betekent om een vrouw te zijn. In 2017 stond ze in de finale van Write Now! met haar verhaal Veiligheidsvest. Haar werk verscheen o. a. op De Optimist en ze trad op bij de Nijmeegse Gedichtennacht. Ze loopt momenteel stage bij Perdu in Amsterdam en doet de productie van Mooie Woorden in Utrecht.

Voor het thema Diversity Stories zal Willemijn maandelijks bloggen over de zoektocht naar seksualiteit – die van anderen en van haarzelf. Willemijns eerste blog verschijnt begin maart. Tijdens SEX & the Sexual Politics of the Gaze zal zij voordragen uit eigen werk.

Izabella Finch

Izabella Finch has a mission to invoke gigglegasms as a medicine for the masses. She created the bombastic, eco-feminist character Priestess Pussylicious, and the comedy cabaret, performance lecture ‘The Pussy Tutorials’ to preach her ideas about empowerment through sexual intimacy, honouring persons and loving our human form… and making silly of our seriousness.

Izabella has trained in dance, singing, theatre since a child,  BA Choreography at Dartington College of Arts, and currently in her 3rd year of Voice Movement Integration studies in Amsterdam. Her work has been shown at EYE Museum, Foam Museum, Mezrab, Sexyland, Ruigoord, ADM, Tropen Theater, at comedy nights across Amsterdam & Berlin and at the Brighton Fringe in England.

Izabella Finch performs with Melanie Bonajo on 15 March in SEX  & the Sexual Politics of the Gaze, Three stories on sex, rituals and intimacy

A Conversation on Inclusive Thinking

Liedeke Plate, recently appointed Professor of Culture and Inclusivity, will be speaking in Studium Generales programme SEX & the Sexual Politics of the Gaze on the 15th of March.

As an introduction to her work, we asked her a few questions.

What does a Professor of Culture and Inclusivity do?
“I’m a professor in the Department of Cultural Studies of Radboud University, where we study art and culture and artistic and cultural practices, and explore their meanings in and for society. As Professor of Culture and Inclusivity, I’m particularly interested in the ways in which the arts can stimulate inclusive thinking in society. So, one of the things I do is look into the role of art and culture in naturalising, questioning or deconstructing received ideas about, for instance, gender and sexuality.”

Why is inclusive thinking important in current times?
“Inclusive thinking is crucial in our times because, like it or not, we’re in it together! What we have learned from scholars on ‘our times’ — call it the Anthropocene, the Capitalocene, the Plantationocene, the Chthulucene: there’s a whole debate there — is that things are entangled and that what people do in one place has effects elsewhere. So it is important this entanglement be acknowledged; that’s step one. Step two is then for everyone to get heard: to hear out and listen to what others say. If we want a society that’s really a living together (a samenleving, in Dutch), then we’ll need to start living more as if we’re in it together, and think of solutions that are not just local solutions, but solutions that consider effects and repercussions elsewhere.”

How can artists contribute to this?
“Artists have an important role to play in this, perhaps especially because art is not rational or operating on our ratio, but also touches us affectively, emotionally. It can make us feel and experience somatically these bonds with others — bonds that we have perhaps already experienced when we visited a theatre, saw a dance performance, heard a piece of music or read a book — it can make us feel and experience our entanglement with the world — with things, our environment, other people.”

How could ArtEZ, as a university of the arts, strive for diversity and inclusivity?
“There is already so much knowledge about how to do this! Read the Let’s Do Diversity report (UvA, 2016), for instance. Recently, Aminata Cairo, Professor of Inclusive Education at The Hague University of Applied Sciences, said in her inaugural lecture that instead of doing more research, what she’s going to do is collect and build upon existing knowledge of inclusive education and translate it into practical tools and actions. So that would be someone to follow, also for ArtEZ I imagine, as she’s a scholar who works from indigenous knowledge and from a sense of communal connection and responsibility, for which she finds expression also in music, dance, theatre, and literature. In the end, inclusive education is about creating learning spaces where students feel valued and heard and consequently are confident to pursue the best out of their education.”

We are very much looking forward to welcoming Liedeke Plate and continue the conversation with her and other guests at SEX & The Sexual Politics of the Gaze.

De L’Origine du Monde(s) van nu

Mister Motley besteedde onlangs aandacht aan seksualiteit in/en hedendaagse kunst. Lees hier het gehele artikel van Ellis Kat, met een bespreking van het werk van kunstenaars Melanie Bonajo, Barbara Broekman, Berend Strik en Cai Guo-Qiang. Alvast een voorproefje op het artikel:

“Het was het jaar 1866 toen Gustave Courbet de wereld choqueerde met zijn L’Origine du Monde. Het schilderij toont een close-up van een met donker dons bedekte vagina, die speels onder een maagdelijk wit laken tevoorschijn komt. Het werd zo aanstootgevend bevonden, dat het werk jarenlang achter een fluwelen gordijn tentoongesteld is, alsof het publiek op een lieflijke, maar grijpbare manier tegen geschilderde pornografie in bescherming moest worden genomen: alleen voor de ogen van hen die het gordijn opzij durven te trekken, is dit scandaleuze werk zichtbaar. De viezeriken. […]

Inmiddels zijn we zo’n 150 jaar verder: het gordijn voor L’Origine du Monde is niet meer en de kijk op het naakt en seksualiteit heeft zich ontwikkeld.”

ArtEZ studium generale organiseert het programma SEX & the Sexual Politics of the Gaze, met daarin een programma over seks, kunst en spiritualiteit van Mister Motley. Gasten zijn o.a. Koes Staassen en Fleur Hulleman. Kom op 15 maart naar Mister Motley’s Kunstenaarscafé en praat mee! Aanmelden kan via de site van ArtEZ studium generale.

What do we desire? Emily Witt, author of Future Sex

De Amerikaanse auteur en journalist Emily Witt ging als jonge dertiger op zoek naar vormen van liefde in de huidige tijd. Ze dompelde zich onder in verschillende seksuele subculturen. Ze observeerde niet alleen, maar nam ook deel. Haar ervaringen beschreef ze in het boek Future Sex, waarvan de Nederlandse vertaling verscheen in 2017.

De Los Angeles Review of Books vat samen:
“In Future Sex, the suggestion is that freedom of sexual expression cannot be found in the narratives of free love or science-fictional utopias, because they are the stories of a previous generation. We need a new set of narratives we can tell ourselves about the way we live our lives now, and what we’re staring at is a blinking cursor on a blank screen. The story might begin to take shape if we sit back and try to answer the question: What do we desire?”

Waar verlangen we eigenlijk naar? Wat zijn alternatieven voor een monogame relatie? Welke visuele strategieën worden toegepast op online dating sites zodat ook vrouwen zich er thuis voelen?

Op 15 maart gaan we met Emily Witt in gesprek over de visuele presentatie van seksuele identiteit tijdens SEX & the Sexual Politics of the Gaze van Studium Generale. Aanmelden kan vanaf woensdag 14 februari.

Alvast meer zien? Bekijk de talk van Emily Witt bij Brainwash.

Julius Thissen

Julius Thissen is beeldend kunstenaar en genderactivist. Nadat hij in 2015 zijn Bachelor Fine Art aan de ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arnhem behaalde, heeft Julius  multi-disciplinair werk gemaakt zoals  foto’s, video’s, sculpturen en installaties. In zijn werk plaatst hij vraagtekens bij (gender)identiteit en diversiteit in de samenleving. Aan de hand van mannelijke stereotypen onderzoekt  hij genderrollen en de invloed van sociale verwachtingen op ons gedrag. Hij gebruikt zijn werk ook om zijn eigen identiteit te onderzoeken: zijn afstudeerproject gaf hem het zelfvertrouwen om als transgenderman uit te komen.
Sinds Julius de mannenwereld intreedt, verdiept hij zich in giftige mannelijkheid: sociaal geconstrueerde denkbeelden die de mannelijke genderrol typeren als gewelddadig, emotieloos, agressief, enzovoorts. Graag wil hij deze denkbeelden aanvechten en op de proef stellen. Wat betekent het om een man te zijn? En zijn onze sociale verwachtingen over hoe mannen zouden moeten zijn eerlijk en realistisch?

Julius is gast in het programma ‘SEX & sexual politics of the gaze’

Melanie Bonajo

In her work, Melanie Bonajo examines the paradoxes inherent to ideas of comfort with a strong sense for community, equality, and body-politics. Through her videos, performances, photographs and installations, she studies subjects related to how technological advances and commodity-based pleasures increase feelings of alienation. Captivated by concepts of the divine, Bonajo explores the spiritual emptiness of her generation, examines peoples’ shifting relationship with nature and tries to understand existential questions by reflecting on our domestic situation, ideas around classification, concepts of home, gender and attitudes towards value.

Melanie Bonajo studied at the Gerrit Rietveld Academy and completed residencies at the Rijksakademie voor Beeldende Kunst in Amsterdam (2009-10) and at ISCP in New York (2014). Her work has been exhibited and performed in international art institutions and her films have been screened at numerous international festivals.

The video work ‘Night Soil -Economy of Love’ portrays a group of sex workers in Brooklyn who regard their work as a way for women to regain power in a male-dominated pleasure zone. Their mission is to transform sexual conventions and ideas about intimacy. The vivid images are accompanied by spoken text, an expression of Bonajo’s vision of contemporary spirituality and expectations about gender roles, with playful, sensual and feminist means. Power to the female body!

Melanie Bonajo is guest in the programme ‘Tools for engagement: Three stories about sex, rites and intimicy’ (part of Sex & the Sexual Politics of the Gaze).

Jaamil Olawale Kosoko

photo by Erik Carter

Jaamil Olawale Kosoko, originally from Detroit, MI, is a Nigerian-American curator, author, and performance artist. He is a 2017 Princeton Arts Fellow, a 2017 Jerome Artists in Residence at Abrons Arts Center, and a 2017 Cave Canem Poetry Fellow. His work has been presented throughout Europe and the United States. He has created original roles in the performance works of visual artist Nick Cave, Pig Iron Theatre Company, Keely Garfield Dance, Miguel Gutierrez and The Powerful People, Headlong Dance Theater, among others. Kosoko’s poems, interviews, and essays can be found published in The American Poetry Review, Poems Against War, The Dunes Review, Silo, Detroit Research v2, Dance Journal (PHL), the Broad Street Review (PHL), Movement Research Performance Journal, and Critical Correspondence (NYC).

Jaamil lectures, speaks, and performs internationally. His previous work #negrophobia has toured throughout Europe having appeared in major festivals including Moving in November (Finland), TakeMeSomewhere (UK), SICK! (UK), Tanz im August (Berlin), Oslo Internasjonale Teaterfestival (Norway), Zurich MOVES! (Switzerland), Beursschouwburg (Belgium) and Spielart Festival (Munich). Visit Jaamil.com or philadiction.org for more information.

Jaamil gives a lecture and workshop on 13 April 2018. Check Jaamil on video: